30 listopada 2022

Zwiedzamy rezydencję magnacką

Niewiele jest w Polsce miejsc, które miały tyle szczęścia co Pałac Zamoyskich w Kozłówce. Wielu historyków uważa go za najlepiej zachowany barokowy obiekt nie tylko w Polsce. I wcale to nie dziwi, gdy przybędzie się do tej usytuowanej niedaleko Lublina rezydencji.

Pałac ocalał w wielu przetaczających się wojnach, nawet w tej ostatniej, gdy na tereny Lubelszczyzny wkroczyły wojska sowieckie. Choć pałac nosi przydomek Zamoyskich, jego pierwszym właścicielem był wojewoda chełmiński Michał Bieliński, który wybudował go w 1736-1742 roku w barokowym stylu. Już pod koniec osiemnastego wieku budynek został kupiony przez Zamoyskich, którzy przebudowali go do obecnego kształtu w XIX wieku.

Najlepsze lata

Okres największej świetności pałacu wiąże się z Konstantym Zamoyskim, ordynatem na Kozłówce, wnukiem Stanisława Kostki Zamoyskiego i Zofii z Czartoryskich Zamoyskiej, który pałac otrzymał w prezencie ślubnym (z Anielą Potocką). Dzięki tej parze skromny pałac niedaleko Lubartowa stał się jedną z najbardziej okazałych rezydencji Królestwa Kongresowego.
Nowi właściciele zainwestowali wiele pieniędzy i nowoczesnych rozwiązań w istniejący obiekt. Do pałacu dobudowano teatralnię, w której miano wystawiać rodzinne przedstawienia, zdobioną kaplicę, oficynę dla gości, tarasy i dwie wieże. Te służyły jako wieże ciśnień. Sporo zmieniono również we wnętrzach. Odrestaurowano neobarokowe i neoregencyjne plafony, założono dębowe parkiety. Właściciele zgromadzili niezwykłą kolekcję malarstwa (przeważają portrety rodzinne oraz kopie arcydzieł malarstwa europejskiego), mebli, rzeźb, luster, kobierców, porcelany, złoconych brązów i sreber, które swego czasu stanowiły dawne wyposażenie pałacu. Niezwykłe wrażenie na zwiedzających robi zbiór rodowej zastawy porcelanowej (kilka tysięcy elementów), która ocalała przed zawieruchą wojenną, ukryta w wieżach ciśnień.

Historia i nowoczesność

W szczycie świetności pałacowe ściany zdobiło około 1000 malowideł, do dziś udało się zachować około 460. Uwagę zwracają ciekawe przedmioty: nietypowa pianino-żyrafa, błyszcząca w salonowych gablotach 300 – letnia porcelana, stoły dekorowane skorupami żółwi czy biblioteczna kolekcja 7000 woluminów w 13 różnych językach. Pałac w Kozłówce miał służyć za całoroczną rezydencję, zadbano więc o ogrzewające i niezwykle ozdobne piece kaflowe (miśnieńskie) oraz marmurowe kominki, które robią wrażenie również na współczesnych gościach. W pałacu pojawiły się nowinki – łazienki (było ich 6) oraz lodówka – to dzięki zamiłowaniu Konstantego do poszukiwania nowoczesnych rozwiązań.

Czasy współczesne

Państwo Zamoyscy umarli bezpotomnie, a pałac przeszedł w ręce Adama Zamoyskiego – stryjecznego brata Konstantego. Ten miłośnik sportu, w 1941 roku został aresztowany przez Gestapo i więziony w Auschwitz oraz oflagu w Dachau. Na miejscu pozostała jego żona Jadwiga, która jednak uciekła z Kozłówki w 1944 przed nadciągającymi ze wschodu Sowietami. Wszystko, co udało jej się zabrać z pałacu, spłonęło w Warszawie w trakcie powstania. Ocalało jedynie to, co udało się ukryć w pałacu, m.in. wspomnianą porcelanową oraz kryształową zastawę.

Wizytę w kozłowickim pałacu można zakończyć długim spacerem po tutejszych lasach otulających rezydencję, a miejsca do spacerów jest ogrom. Pałac w Kozłówce położony jest bowiem w otulinie Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego.

fot. Archiwum Bożeny Matuszczak-Królak

Może Cię zainteresować także:

2 lutego 2023

Zapraszamy na wyprawę do Doliny Biebrzy

Z okazji Światowego Dnia Mokradeł zapraszamy Państwa w podróż po zakątkach Polski, z przystankiem w Biebrzańskim...

31 stycznia 2023

Wycieczka z nieMAPĄ

Wycieczka do lasu To świetny plan na spędzenie wolnego czasu, zwłaszcza w ferie. W zaplanowaniu ciekawej leśnej wyprawy...

24 stycznia 2023

Karnawałowe desery

Jajka, mleko, zboże, miód, owoce - to skarby polskiej wsi. Większość deserów opiera się na tych kilku składnikach....

10 stycznia 2023

Mit kodu 590

Chcąc kierować się patriotyzmem zakupowym, musimy zwracać uwagę na liczne pułapki obecne na sklepowych półkach....

5 stycznia 2023

Na karnawał i nie tylko – ciasto maślane

Niby zwykłe ciasteczka przygotowane na szybo, przełożone tym co było pod ręką, a prawie każdy sięga po nie tak...

3 stycznia 2023

Kraków zachwyca o każdej porze roku

Zwiedzając Polskę warto zatrzymać się w Krakowie. To miasto, które zachwyca o każdej porze roku – zawsze ma coś...