20 sierpnia 2020

Ludwisarstwo, czyli wytwarzanie dzwonów

Sztuka odlewu dzwonów sięga odległych czasów, ale rozkwitła dopiero z rozwojem chrześcijaństwa, głównie w renesansie. Dzwony zdobiły dzwonnice licznych kościołów i rozbrzmiewały, wybijając godziny, zwiastując rozpoczęcie mszy świętej czy bijąc na trwogę.

Ta piękna tradycja utrzymuje się w naszym kraju do dzisiaj, a niektóre wciąż działające dzwony to prawdziwe zabytki. Ludwisarstwo w Polsce jest obecnie rzemiosłem artystycznym, dotyczącym głównie odlewu dzwonów – z brązu, miedzi, mosiądzu lub spiżu, czasem z aluminium lub nawet ze złota, a pełny skład stopu stanowi tajemnicę zawodową mistrzów ludwisarstwa. Jedna z najsłynniejszych ludwisarni nadal znajduje się i działa w Przemyślu. W tej pracowni powstała m.in. replika szesnastowiecznego dzwonu z Jasnej Góry, a także dzwon nazwany imieniem papieża Polaka, który trafił do krakowskiej katedry w dawnej siedzibie królów.

Jak odlewa się dzwony? Najpierw trzeba stworzyć projekt i dokonać obliczeń, by uzyskać pożądany dźwięk. Potem kształtuje się formę z gliny i naturalnie ją suszy, co, w zależności od rozmiaru dzwonu, trwa około dwóch miesięcy  lub dłużej. Następnie powstaje rdzeń, czyli miejsce, w którym będzie bić serce dzwonu wykonane z kutej stali. Na rdzeń nakłada się tzw. dzwon fałszywy, czyli ową glinianą formę, a na tę warstwę położony zostaje jeszcze płaszcz mający ją chronić.

Forma zdobiona jest ornamentami i napisami wykonanymi z użyciem specjalnego wosku, a później zakopywana w ziemi, przed piecem odlewniczym. Z pieca wypuszcza się rozgrzany do czerwoności, przypominający płynną lawę, stop metali. Spływa on po zrobionej w ziemi rynnie i wlewa się do środka formy. Po ostygnięciu dzwon jest oczyszczany i polerowany, aż ostatecznie trafia do dzwonnicy, gdzie na stałe zajmuje swoje miejsce. Jego narodziny to naprawdę wyjątkowy moment, który na długo pozostaje w pamięci!

Może Cię zainteresować także:

4 marca 2021

Drugie życie Krzywego Lasu

Krzywy Las to pomnik przyrody położony w Nowym Czarnowie w gminie Gryfino, w pobliżu Doliny Dolnej Odry i Elektrowni...

2 marca 2021

Pomysły na wykorzystanie drewnianych palet

W dzisiejszych czasach gdy ludzie żyją w biegu i korzystają z cudów techniki, często zapominają o otaczającej nas...

26 lutego 2021

Bogactwo smaków z Roztocza

Roztocze to kraina geograficzna z niepowtarzalnymi walorami przyrodniczymi. Utworzono tu Roztoczański Park Narodowy, parki...

23 lutego 2021

Cuda z drewna

Manufaktura drewnianych produktów przeżywa prawdziwy boom. Konsumenci zmęczeni wszechobecnym plastikiem coraz częściej...

19 lutego 2021

Morze o każdej porze

Cztery powody, dla których warto pojechać nad morze zimą. Polski Bałtyk kusi szerokimi, piaszczystymi plażami i...

17 lutego 2021

Świętokrzyskie stoki czarują zimą

Góry Świętokrzyskie nie są tak oczywistym kierunkiem zimowego wyjazdu jak Tatry czy Karkonosze. Wielbiciele zimowych...