29 marca 2021

Lubelski przysmak na święta

W Polsce niezwykle popularna jest kasza gryczana palona o intensywnym aromacie i smaku. Ceni się ją ze względu na właściwości prozdrowotne. Ma dużo białka, wapnia, żelaza, fosforu, potasu i magnezu.

Kaszę gryczaną można podawać na wiele sposobów. Najprostszym z nich jest kasza serwowana na sypko, okraszona jedynie masłem. Innym pomysłem na wykorzystanie kaszy gryczanej jest potrawa regionalna z Lubelszczyzny zwana pirogiem biłgorajskim, dawniej zwanym „krupniakiem”. Jego receptura jest bardzo prosta. Przyrządza się go z kaszy gryczanej, ziemniaków, twarogu, jajek i śmietany, które są zapieczone w cieście. Piekły go babcie i ciocie, bo kiedyś na wsiach te składniki zawsze były w domu.

Regionalny wyrób

Na Lubelszczyźnie piróg od wieków był wypiekiem świątecznym, serwowanym przy okazji uroczystych przyjęć i spotkań rodzinnych. Nazywany też biłgorajskim tortem, często był bogato dekorowany na wierzchu i zajmował centralne miejsce na stole. Piróg jest wypiekany najczęściej w prostokątnej blaszce, w drożdżowym cieście. Można go również przygotowywać zapiekając samo nadzienie, bez ciasta.

W dawnych czasach piróg był wypiekany z białej kaszy gryczanej (niepalonej), na liściach chrzanu w chlebowych piecach. Do nadzienia dodawano świeżą miętę i skwarki. Piroga najchętniej jadano z gęstą śmietaną lub po prostu popijając go mlekiem lub maślanką.

Przepis „palce lizać” na piróg biłgorajski:
700 g ziemniaków ugotować i utłuc. Dodać rozprażoną kaszę gryczaną (500g) i tłuszcz (150 g wędzonego boczku, a dla wegetarian – tyle samo masła). Po ostudzeniu dodać 350 g sera twarogowego, 1 szklankę kwaśnej śmietany i 5 jaj. Wszystko osolić, opieprzyć i dobrze wymieszać.

Następnie należy przygotować ciasto drożdżowe:
Z 3 szklanek mąki pszenno-gryczanej, 200g masła, 20 g drożdży, 1 łyżeczki cukru i ½ łyżeczki soli, 2 łyżek kwaśniej śmietany, szczypty proszku do pieczenia. Oczywiście wcześniej należy sporządzić zaczyn drożdżowy (z drożdży z niewielką ilością letniej wody, odrobiny cukru i mąki). Należy wyrobić gładkie ciasto i podzielić je na pół. Jedną częścią wyłożyć dno i boki wysmarowanej masłem formy. Wyłożyć nadzienie na ciasto, przykryć drugim płatem ciasta. Wierzch posmarować jajkiem, posypać czarnuszką i wstawić do pieca na 1 godzinę i 40 minut.

Piróg można podawać na ciepo lub odsmażany na maśle. Najlepiej będzie smakował z sosem grzybowym, śmietaną, szklanką kefiru lub maślanki.

W 2005 roku piróg biłgorajski został wpisany na Krajową listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w kategorii wyroby piekarnicze i cukiernicze.

fot. Anna Sierkowska – Szuper

Może Cię zainteresować także:

20 stycznia 2022

Piernik staropolski na karnawał

Piernik to ciasto, które oprócz makowca kojarzy się ze Świętami Bożego Narodzenia. Jest też świetnym pomysłem na...

18 stycznia 2022

Makrama – sztuka rękodzieła

Jeśli jeszcze nie słyszeliście o pojęciu makramy, które brzmi dosyć enigmatycznie to postaramy się Wam wszystko...

13 stycznia 2022

Jakuszyce polską stolicą narciarstwa biegowego

Jakuszyce to dla wielu z nas jedynie odległy punkt na południowo-zachodniej granicy naszego kraju. Jednak dla...

12 stycznia 2022

Polska gęś eksportowa

Chów gęsi w Polsce ma bardzo długą tradycję, sięgającą XVII wieku. Nie przez przypadek Mikołaj Rej właśnie tego...

5 stycznia 2022

Odpowiedzialni po świętach

Święta Bożego Narodzenia to czas wyjątkowy, pełen miłości, spokoju, czasu dla bliskich, ale także prezentów....

22 grudnia 2021

Boże Narodzenie na polskiej wsi

Boże Narodzenie przed laty na terenach wiejskich nazywano Godami, Godnymi Świętami, Świętymi Wieczorami a także...