29 marca 2021

Lubelski przysmak na święta

W Polsce niezwykle popularna jest kasza gryczana palona o intensywnym aromacie i smaku. Ceni się ją ze względu na właściwości prozdrowotne. Ma dużo białka, wapnia, żelaza, fosforu, potasu i magnezu.

Kaszę gryczaną można podawać na wiele sposobów. Najprostszym z nich jest kasza serwowana na sypko, okraszona jedynie masłem. Innym pomysłem na wykorzystanie kaszy gryczanej jest potrawa regionalna z Lubelszczyzny zwana pirogiem biłgorajskim, dawniej zwanym „krupniakiem”. Jego receptura jest bardzo prosta. Przyrządza się go z kaszy gryczanej, ziemniaków, twarogu, jajek i śmietany, które są zapieczone w cieście. Piekły go babcie i ciocie, bo kiedyś na wsiach te składniki zawsze były w domu.

Regionalny wyrób

Na Lubelszczyźnie piróg od wieków był wypiekiem świątecznym, serwowanym przy okazji uroczystych przyjęć i spotkań rodzinnych. Nazywany też biłgorajskim tortem, często był bogato dekorowany na wierzchu i zajmował centralne miejsce na stole. Piróg jest wypiekany najczęściej w prostokątnej blaszce, w drożdżowym cieście. Można go również przygotowywać zapiekając samo nadzienie, bez ciasta.

W dawnych czasach piróg był wypiekany z białej kaszy gryczanej (niepalonej), na liściach chrzanu w chlebowych piecach. Do nadzienia dodawano świeżą miętę i skwarki. Piroga najchętniej jadano z gęstą śmietaną lub po prostu popijając go mlekiem lub maślanką.

Przepis „palce lizać” na piróg biłgorajski:
700 g ziemniaków ugotować i utłuc. Dodać rozprażoną kaszę gryczaną (500g) i tłuszcz (150 g wędzonego boczku, a dla wegetarian – tyle samo masła). Po ostudzeniu dodać 350 g sera twarogowego, 1 szklankę kwaśnej śmietany i 5 jaj. Wszystko osolić, opieprzyć i dobrze wymieszać.

Następnie należy przygotować ciasto drożdżowe:
Z 3 szklanek mąki pszenno-gryczanej, 200g masła, 20 g drożdży, 1 łyżeczki cukru i ½ łyżeczki soli, 2 łyżek kwaśniej śmietany, szczypty proszku do pieczenia. Oczywiście wcześniej należy sporządzić zaczyn drożdżowy (z drożdży z niewielką ilością letniej wody, odrobiny cukru i mąki). Należy wyrobić gładkie ciasto i podzielić je na pół. Jedną częścią wyłożyć dno i boki wysmarowanej masłem formy. Wyłożyć nadzienie na ciasto, przykryć drugim płatem ciasta. Wierzch posmarować jajkiem, posypać czarnuszką i wstawić do pieca na 1 godzinę i 40 minut.

Piróg można podawać na ciepo lub odsmażany na maśle. Najlepiej będzie smakował z sosem grzybowym, śmietaną, szklanką kefiru lub maślanki.

W 2005 roku piróg biłgorajski został wpisany na Krajową listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w kategorii wyroby piekarnicze i cukiernicze.

fot. Anna Sierkowska – Szuper

Może Cię zainteresować także:

29 września 2022

Rozluźniająca i odprężająca lawenda

Lawenda to kwiat dla duszy i ciała. Nie tylko pięknie pachnie i zdobi ogrodowe rabaty, ale przede wszystkim jest...

8 września 2022

Zioła w kuchni – zdrowie w sercu

Kuchnia pachnąca ziołami to gwarancja sukcesów kulinarnych. Nawet najprostsze jedzenie przy dodaniu właściwych ziół...

11 sierpnia 2022

Trochę wody dla ochłody, czyli gdzie spędzać lato w województwie śląskim

Temperatury przekraczające 30 stopni w lipcu i sierpniu to nic nowego na naszej szerokości geograficznej. W takie dni...

9 sierpnia 2022

Smołdzino – raj dla miłośników rowerowych wędrówek

Wymarzonym miejscem dla miłośników turystyki rowerowej jest gmina Smołdzino w województwie pomorskim. Turaj rower...

19 lipca 2022

Zioła – bogactwo polskich pól, lasów i ogrodów

Lebiodka pospolita, czyli znane na całym świecie oregano, to zioło wieloletnie, które rośnie wszędzie. Posadźmy je w...

12 lipca 2022

Nieodkryte zakątki powiatu gryfińskiego – taras widokowy w Widuchowej

Widuchowa to przygraniczna nadodrzańska wieś położona w bliskim sąsiedztwie Parku Narodowego Dolina Dolnej Odry....